Bài 1. Hình hộp chữ nhật. Hình lập phương

Bài 1 trong chương 3 của sách giáo khoa Toán 7 - Chân trời sáng tạo tập trung vào việc giới thiệu hai hình khối quan trọng: hình hộp chữ nhật và hình lập phương. Đây là nền tảng cho việc học về hình học không gian trong các lớp học tiếp theo.

1. Hình hộp chữ nhật

Định nghĩa: Hình hộp chữ nhật là hình có sáu mặt, mỗi mặt là một hình chữ nhật. Các mặt đối diện song song và bằng nhau.

Các yếu tố của hình hộp chữ nhật:

• Chiều dài (a): Độ dài của một cạnh trên mặt đáy.
• Chiều rộng (b): Độ dài của cạnh còn lại trên mặt đáy.
• Chiều cao (c): Khoảng cách vuông góc giữa hai mặt đáy.

Tính chất:

• Các mặt đối diện song song và bằng nhau.
• Các góc tại các đỉnh đều là góc vuông.

Công thức tính:

• Diện tích xung quanh: 2(a + b)c
• Diện tích toàn phần: 2(ab + bc + ca)
• Thể tích: abc

2. Hình lập phương

Định nghĩa: Hình lập phương là hình hộp chữ nhật đặc biệt, trong đó tất cả các cạnh đều bằng nhau.

Các yếu tố của hình lập phương:

• Cạnh (a): Độ dài của một cạnh bất kỳ.

Tính chất:

• Tất cả các mặt đều là hình vuông bằng nhau.
• Các góc tại các đỉnh đều là góc vuông.

Công thức tính:

• Diện tích xung quanh: 4a²
• Diện tích toàn phần: 6a²
• Thể tích: a³

3. Bài tập ví dụ

Ví dụ 1: Một hình hộp chữ nhật có chiều dài 5cm, chiều rộng 3cm và chiều cao 4cm. Tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần và thể tích của hình hộp chữ nhật đó.

Giải:

• Diện tích xung quanh: 2(5 + 3) * 4 = 64 cm²
• Diện tích toàn phần: 2(5*3 + 3*4 + 5*4) = 94 cm²
• Thể tích: 5 * 3 * 4 = 60 cm³

Ví dụ 2: Một hình lập phương có cạnh 2cm. Tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần và thể tích của hình lập phương đó.

Giải:

• Diện tích xung quanh: 4 * 2² = 16 cm²
• Diện tích toàn phần: 6 * 2² = 24 cm²
• Thể tích: 2³ = 8 cm³

4. Luyện tập và củng cố

Để nắm vững kiến thức về hình hộp chữ nhật và hình lập phương, các em nên thực hành giải nhiều bài tập khác nhau. Hãy tìm các bài tập trong sách giáo khoa, sách bài tập hoặc trên các trang web học toán online để luyện tập và củng cố kiến thức.

5. Ứng dụng thực tế

Hình hộp chữ nhật và hình lập phương xuất hiện rất nhiều trong đời sống hàng ngày. Ví dụ, hộp đựng quà, phòng học, tủ lạnh, thùng carton,... đều có hình dạng của hình hộp chữ nhật hoặc hình lập phương. Việc hiểu rõ về hai hình này giúp chúng ta tính toán và ứng dụng vào các tình huống thực tế một cách dễ dàng.

Hy vọng bài học này đã giúp các em hiểu rõ hơn về hình hộp chữ nhật và hình lập phương. Chúc các em học tập tốt!