Bài 22. Đại lượng tỉ lệ thuận

Bài 22: Đại lượng tỉ lệ thuận - Vở thực hành Toán 7

Trong chương trình Toán 7, chủ đề về tỉ lệ thức và đại lượng tỉ lệ thuận đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng toán học vững chắc. Bài 22 trong Vở thực hành Toán 7 Tập 2 tập trung vào việc làm rõ khái niệm đại lượng tỉ lệ thuận, các tính chất và ứng dụng của nó trong thực tế.

1. Khái niệm Đại lượng tỉ lệ thuận

Hai đại lượng tỉ lệ thuận là hai đại lượng mà khi một đại lượng tăng lên (hoặc giảm xuống) một số lần thì đại lượng kia cũng tăng lên (hoặc giảm xuống) một số lần.

Công thức biểu diễn mối quan hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ thuận là: y = kx, trong đó:

• y và x là hai đại lượng tỉ lệ thuận
• k là hệ số tỉ lệ (k ≠ 0)

2. Nhận biết Đại lượng tỉ lệ thuận

Để nhận biết hai đại lượng có tỉ lệ thuận hay không, ta có thể kiểm tra bằng cách:

1. Tính tỉ số giữa hai đại lượng tương ứng.
2. Nếu tỉ số này là một hằng số (không đổi) thì hai đại lượng đó tỉ lệ thuận.

3. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Quãng đường đi được của một ô tô tỉ lệ thuận với thời gian đi. Nếu ô tô đi được 120km trong 2 giờ, thì trong 3 giờ ô tô đi được bao nhiêu km?

Giải:

Gọi quãng đường đi được là y (km) và thời gian đi là x (giờ). Ta có y = kx.

Thay y = 120km và x = 2 giờ vào công thức, ta được: 120 = k * 2 => k = 60.

Vậy công thức liên hệ giữa quãng đường và thời gian là: y = 60x.

Khi x = 3 giờ, ta có: y = 60 * 3 = 180km.

Ví dụ 2: Số tiền phải trả khi mua hàng tỉ lệ thuận với số lượng hàng mua. Nếu mua 3kg táo phải trả 24.000 đồng, thì mua 5kg táo phải trả bao nhiêu tiền?

Giải:

Gọi số tiền phải trả là y (đồng) và số lượng táo mua là x (kg). Ta có y = kx.

Thay y = 24.000 đồng và x = 3kg vào công thức, ta được: 24.000 = k * 3 => k = 8.000.

Vậy công thức liên hệ giữa số tiền và số lượng táo là: y = 8.000x.

Khi x = 5kg, ta có: y = 8.000 * 5 = 40.000 đồng.

4. Bài tập áp dụng

Để củng cố kiến thức về đại lượng tỉ lệ thuận, các em có thể thực hành giải các bài tập sau:

• Bài 1: Hai đại lượng x và y tỉ lệ thuận. Khi x = 6 thì y = -12. Hãy tìm y khi x = -9.
• Bài 2: Một người công nhân làm được 15 sản phẩm trong 3 giờ. Hỏi người đó làm được bao nhiêu sản phẩm trong 5 giờ?
• Bài 3: Giá tiền của một chiếc áo giảm tỉ lệ thuận với số lượng áo mua. Nếu mua 2 chiếc áo thì giá mỗi chiếc là 100.000 đồng, hỏi nếu mua 5 chiếc áo thì giá mỗi chiếc là bao nhiêu?

5. Lưu ý quan trọng

Khi giải các bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận, các em cần chú ý:

• Xác định đúng hai đại lượng tỉ lệ thuận.
• Tìm hệ số tỉ lệ k.
• Sử dụng công thức y = kx để tính toán.

Hy vọng bài học này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về đại lượng tỉ lệ thuận và áp dụng kiến thức vào giải các bài tập một cách hiệu quả. Chúc các em học tốt!